19 Eylül 2026
Künye, sebze ve meyvenin kimlik kartıdır. Malın hangi üreticiden geldiğini, nerede üretildiğini, ne zaman sevk edildiğini ve kim tarafından satıldığını gösteren bu kayıt, izlenebilirliğin temelini oluşturur.
Künye, mal toptancı haline girerken ya da hal dışında satışa konu olurken elektronik ortamda oluşturulur ve malın ambalajı üzerinde bulunur. Üzerinde yer alan bilgiler malın cinsini, miktarını, üretim yerini, üreticisini ve satışı yapan meslek mensubunu tanımlar. Mal el değiştirdikçe bu kimlik malla birlikte hareket eder.
Künyenin pratik değeri en çok sorun çıktığında anlaşılır. Bir üründe kalıntı şüphesi doğduğunda, bozulma tespit edildiğinde veya tüketici şikâyeti geldiğinde, künye sayesinde o partinin hangi bahçeden çıktığı geriye doğru izlenebilir. İzlenebilirliğin olmadığı bir zincirde ise şüphe tüm sektöre yayılır; kusuru olmayan meslek mensubu da bu zarardan payını alır.
Künye aynı zamanda üreticiyi korur. Kendi ürününün hangi fiyattan, kime satıldığını belgelenebilir kılar. Ürünün kaynağının kaybolduğu bir sistemde en çok zarar gören taraf, pazarlık gücü en düşük olan üreticidir.
Uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır: künye bilgileri ambalajlama anında oluşturulmalı, sonradan tamamlanmamalıdır. Farklı üreticilerden gelen ürünler aynı künye altında birleştirilmemelidir. Ambalaj değiştiğinde künye bilgisinin yeni ambalaja aktarılması gerekir. Künyesiz mal kabul edilmemeli, kabul edilmesi hâlinde sorumluluğun alıcıya geçtiği unutulmamalıdır.
Künye etiketinin fiziki dayanıklılığı da önemlidir. Nemli ortamda dağılan, soğuk hava deposunda okunmaz hâle gelen ya da taşıma sırasında düşen etiket, kayıt yapılmış olsa bile zinciri fiilen koparır. Etiket kalitesine yapılan küçük yatırım, ileride yaşanabilecek büyük sorunları önler.
Künye yükümlülüğünün kapsamı ve biçimi mevzuatla belirlenir ve güncellenebilir. Uygulamaya ilişkin güncel esaslar için Ticaret Bakanlığı'nın resmî düzenlemelerini esas almanızı öneririz.
Künye, mal toptancı haline girerken ya da hal dışında satışa konu olurken elektronik ortamda oluşturulur ve malın ambalajı üzerinde bulunur. Üzerinde yer alan bilgiler malın cinsini, miktarını, üretim yerini, üreticisini ve satışı yapan meslek mensubunu tanımlar. Mal el değiştirdikçe bu kimlik malla birlikte hareket eder.
Künyenin pratik değeri en çok sorun çıktığında anlaşılır. Bir üründe kalıntı şüphesi doğduğunda, bozulma tespit edildiğinde veya tüketici şikâyeti geldiğinde, künye sayesinde o partinin hangi bahçeden çıktığı geriye doğru izlenebilir. İzlenebilirliğin olmadığı bir zincirde ise şüphe tüm sektöre yayılır; kusuru olmayan meslek mensubu da bu zarardan payını alır.
Künye aynı zamanda üreticiyi korur. Kendi ürününün hangi fiyattan, kime satıldığını belgelenebilir kılar. Ürünün kaynağının kaybolduğu bir sistemde en çok zarar gören taraf, pazarlık gücü en düşük olan üreticidir.
Uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır: künye bilgileri ambalajlama anında oluşturulmalı, sonradan tamamlanmamalıdır. Farklı üreticilerden gelen ürünler aynı künye altında birleştirilmemelidir. Ambalaj değiştiğinde künye bilgisinin yeni ambalaja aktarılması gerekir. Künyesiz mal kabul edilmemeli, kabul edilmesi hâlinde sorumluluğun alıcıya geçtiği unutulmamalıdır.
Künye etiketinin fiziki dayanıklılığı da önemlidir. Nemli ortamda dağılan, soğuk hava deposunda okunmaz hâle gelen ya da taşıma sırasında düşen etiket, kayıt yapılmış olsa bile zinciri fiilen koparır. Etiket kalitesine yapılan küçük yatırım, ileride yaşanabilecek büyük sorunları önler.
Künye yükümlülüğünün kapsamı ve biçimi mevzuatla belirlenir ve güncellenebilir. Uygulamaya ilişkin güncel esaslar için Ticaret Bakanlığı'nın resmî düzenlemelerini esas almanızı öneririz.